TELGRAF iletişiminde telli veya telsiz haberleşmede ilk akla gelen mors'tur. Telli telgraf ilgi alanımız dışındadır. Ancak telsiz iletişim cihazlarını kullanacak olan herkesin bu mors alfabesini bilmesi gerekmektedir. ITU yani "Uluslararası Telekomünikasyon Birliği" tarafından konulmuş ve uyulması zorunlu olan bir kuraldır.

Amator veya profesyonel herkes tarafından uyulması ve bilinmesi gereken bir mors alfabesi nedir?

Dersimizin başında sizlere ilk önce bunu anlatmaya çalışacağım.

24 Ocak 1938 tarihinde Samuel Finley Bresse MORSE tarafından icat edilen bir takım (.-.-) dit ve dat'lardan oluşan bir alfabedir.

Bu büyük mucidin teknik veya elektrik, elektronik alanında ihtisas sahibi mühendis veya mühendis seviyesinde teknik adam olduğu akla gelebilir. Ancak Samuel F.B. MORSE  o tarihlerde birçok meşhur şahsiyetin resimlerini yapmış olan bir ressam ve sanat tarihi profesörüdür.

Okyanusu geçerken gemide bulunan elektrik mühendisi arkadaşlarının konuşmalarından esinlenerek bulmuş olduğu bu şahaser, günümüzde hala devam eden ve gurur duyulan bir buluş olarak kullanılmaktadır.

Bu büyük mucidin bulmuş olduğu dit ve dat'lar sadece elektrik akımlarının belli bir düzenle sıralanmasından ibaret olsaydı, çoktan unutulur ve günümüze kadar gelmezdi. Amatörleri ve bu işle uğraşan kişileri mors'a bağlayan bu işaretlerin ritm ve armonisi ile ahenkli bir müzikal gibidir. Bu işaretleri böyle görerek başlayabilmek mors alfabesinin öğrenileceğini gösterir.

Samuel F.B. MORSE'un bulmuş olduğu bu alfabe, günümüze kadar kullanılmış, her ülkenin kendi öz alfabelerine göre yapmış oldukları bir iki ufak değişikliklerle de kullanılmaya devam etmektedir ve edilecektir.

Mors'u hiçbir zaman korkuyla, öğrenilmesi çok güç ve başladıktan sonra yapılamayıp bırakılacak bir dit ve dat'lar gibi görmemeli  ve kısa zamanda azim ve özverili bir çalışmayla öğrenilebilecek bir müzik parçası gibi görmelidir. Mors işaretlerini öğrenemeyecek hiçbir normal insan yoktur. Kabiliyeti az olan, kabiliyeti çok olandan az bir zaman sonra öğrense bile insanoğlunun yenemeyeceği hiçbir zorluk yoktur.

Başlangıçta her işte olduğu gibi bir acemilik ve zorluklar vardır. Mors'ta da karşılaşılan zorluklar çeşitlidir. Bazı amatörler bu zorlukları daha da ileriye götürerek ne olursa olsun öğrenemeyecek insanların varolduğu şüphesini bir takım şaibelerle kabul ettirme yoluna giderek bazı devletlerde mors bilgisinin kaldırılmasıyla sözlerini geçirdikleri de olmuştur. UKW/2 mt. ve yukarısını kullanabilme lisansları bugün mors bilgisine ihtiyaç göstermeden alınabilmektedir.

Bu gibi olaylar, mors öğrenmenin çok zor ve imkansız bir iş olduğu hakkındaki yanlış fikirleri kuvvetlendirmekten başka bir işe yaramamaktadır. Olmadığı halde varsayılan zorluklar, aslında irsi'dirler. Bazı lisans sahiplerince her türlü telkin yoluyla mors öğrenmenin zor olduğunu ikna etmeleri de bunu göstermiyor mu?

Yalnız lisans elde etmek için morsu öğrenmek aslında yalnızca SSB / mikrofon QSO'ları yapmaya kararlı bazı amatörlerce lüzumsuz görülmektedir. Bunun da ispatı birçok amatör arkadaşlar SSB / mikrofon QSO'larını yaptıkları halde CW frekanslarda hiç duyulmamaktadır.

Netice olarak "Ben B sınıfı alıp 2 metre ve daha yukarısı FM bantlarda mikrofon QSO yaparım" gibi boş görüşlerle korkuya kapılıp mors öğrenmekten kaçmayınız. Bir A sınıfı amatörle bir B sınıfı amatör lisanların arasında farkı farkedin. A ile dünyanın her yeriyle görüşme imkanı olduğu halde B sınıfının kısıtlı mesafelerini görmezlikten gelemeyiz. "Bir lisan bir insan, iki lisan iki insan" faraziyesinden ilerleyerek mors lisanını öğrenmenin ne kadar önemli ve gerekli bir ders olduğunu aklımızdan çıkarmamak lazımdır.

Morstan korkmanın ve bu öğrenememe korkusuyla vazgeçmenin başlıca sebeplerinden biri de bundan önceki mors öğrenme çalışmalarının ilk derslerinde yapılan bazı yanlışlıklar vardır.

Bu yanlışlıklardan bazılarını ise şöyle sıralayabiliriz:

1. Birbirine benzeyen işaretler beraberce öğretilmeye çalışılır. E-I-S-H-5 gibi işaretlerin aynı bölümde öğretilmeye çalışılması derse yeni başlayanlarca bu işi yapamayacakları kanısı yarattığından hemen öğrenimden vazgeçme yoluna gidilmektedir.
   
   
2. Öğrencilere kolaylık olsun diye her işaretin vuruş sayısı öğretilmeye çalışılır Bu da işaretleri karıştırmaya zorlar.
   
   
3. Öğrenci harfleri doğru yazamaz. Her işittiği harfi normal yazıyla yazmaya çalışır. Hızlı tempoda ise harfleri birbirine bağlamak zorlaşır.
   
   
4. Öğrencilere çoğu zaman işaretlerin akustik değeri yerine optik değeri öğretilir. "Bu işaret şu kadar nokta ve şu kadar çizgidir" gibi. Bu sistem ise insanları nokta ve çizgileri ezberleyerek akılda tutmaya zorlayacağından öğrenimi çok güçleştirmektedir.
   
   
5. Öğrenciler tempo yüzünden de zorluk çekerler. İlk derslerde çok yavaş tempoyla öğretilen harfler ilerki derslerde hızlanmaya başlayınca işaretler birbirine karıştırılır. Bu sebepten, ilk derselrde dahi işaretler hızlı tempoda aralıklı olarak verilmelidir.
   

Bunlar çok önemli yanlışlıklardır. Hevesin ve öğrenme cesaretinin kırılmasında ne kadar büyük bir zorluk meydana getirdiği ortadadır.

Size vereceğimiz mors dersindeki yeni metodumuzla bütün bu zorluk ve yanlışlıkların ortadan kalkacağını umuyorum.

Dersimizde dikkat edilecek hususlardan bazıları ise:

1. İşaretleri nokta çizgi olarak katiyen düşünmeyiniz.
   
   
2. Harfleri yazarken küçük harf ve el yazısıyla almaya çalışmalısınız.
   
   
3. Mors derslerimizi kesinlikle günde en az bir saat çalışmalısınız.
   
   
4. Bu mors ders notlarında ayrıca amatörlerce kullanılan kısaltmalarla Q kodları da verilmiştir. Mors derslerine paralel olarak çalışmalısınız.
   

Kısaltma ve Q kodları mors dersleriyle birlikte çalışılmalı. Çünkü ilerde yapılacak QSO'larda kolaylık sağlaması bakımından yararlı görülmüştür.

Haydi bakalım kolay gelsin, herkesi  mors öğrenmeye davet ediyoruz.

Saygı ve sevgilerimizle,
İsmail İnce / TA2IH